هر کدام از زانوهای ما دارای دو بخشی از جنس غضروف و به شکل حرف C انگلیسی است که به هر بخش مینیسک گفته میشود. مینیسکها با هم به عنوان بالشتک ضربهگیر بین استخوان های زانو و در سر استخوانهای ران و درشتنی عمل میکنند تا استخوانها در حین حرکت بروی یکدیگر ساییده نشوند.
چرخشهای شدید و ناگهانی، فرودهای شدید و یا چرخیدن زانو میتواند منجر به پارگی مینیسک زانو شود. پارگی مینیسک جزو آسیبهای شایع حین انجام ورزشهایی نظیر فوتبال، تنیس و بسکتبال است، اما پارگی مینیسک حتی ممکن است حین فعالیتهای عادی در منزل نیز رخ دهد برای تشخیص دقیق باید از متخصص ارتوپدی دکتر حسین اکبری اقدم که تجربه های زیادی در درمان پارگی های مینیسک داشتند کمک بگیرید.
پارگی مینیسک زانو چیست؟
پارگی مینیسک زانو یکی از شایعترین آسیب دیدگیها و مشکلات زانو است که در اثر انجام فعالیتها و حرکاتی اتفاق میافتد که با فشار زیاد باعث چرخیدن یا پیچ خوردن زانو میشوند، بهخصوص زمانی که کل وزن بدن روی زانوها باشد. هر زانو، دو مینیسک دارد که مانند یک بالشتک بین استخوان ساق پا و ران قرار گرفتهاند. پارگی مینیسک زانو باعث درد، ورم و کشیدگی و سفتی عضلات پا میشود.
فرد احساس میکند که زانویش قفل شده و دیگر نمیتواند حرکت کند و قادر نیست پا را کامل باز کند تا زانو صاف شود. حرکات بدنی ناگهانی، حتی یک چرخش ناگهانی ساده در ورزشهایی مثل بسکتبال باعث پارگی مینیسک زانو میشوند. البته این اتفاق صرفا محدود به ورزشکاران نیست و حتی بلند شدن سریع از زمین در حالتی که کل وزن بدن روی زانوها باشد هم احتمال پارگی مینیسک را دارد.
علائم پارگی مینیسک زانو
وقتی پارگی مینیسک رخ میدهد، ممکن است صدای بیرون آمدن آن را از مفصل زانوی خود بشنوید. پس از آن احتمالا علائم زیر را تجربه میکنید:
- درد زانو، به خصوص هنگام لمس ناحیه آسیب دیده و پیچاندن یا چرخاندن زانو
- ورم و التهاب یا سفتی زانو
- مشکل در حرکت دادن زانو یا عدم توانایی حرکت آن در یک دامنه حرکت کامل
- احساسی اینکه زانو قادر به حمایت و تحمل وزن شما نیست
- احساس قفل شدن یا گرفتگی زانو و عدم امکان صاف کردن آن
- ایجاد صدای تق تق زانو
اگر این علائم را تجربه کردید و پس از گذشت چند روز برطرف نشدند حتما با متخصص زانو خود تماس بگیرید.
راه های تشخیص پارگی مینیسک زانو
یکی از اصلیترین راههای تشخیص پارگی مینیسک زانو، تست مکموری (McMurray test) است که پزشک زانو را خم کرده و سپس آن را صاف کرده و میچرخاند. این کار به مینیسک های پاره شده فشار میآورد. در صورتی که فرد دچار پارگی مینیسک شده باشد، این حرکت باعث درد، صدا دادن زانو یا حس کوبیدن در مفصل میشود. متخصص ارتوپد با بررسی سابقه بیمار، معاینه بالینی و آزمایشهای رادیولوژی، آندوسکوپی زانو و آرتروگرافی زانو هم میتواند مشکل را تشخیص دهد.
درمان غیر جراحی پارگی مینیسک
روش های درمان پارگی مینسیک زانو شامل دو روش کلی جراحی و غیر جراحی می باشد که متخصص ارتوپد با توجه به وضعیت فیزیکی و سلامتی بیمار و همچنین میزان آسیب دیدگی مینیسک روش مناسب را انتخاب کرده و اقدام به درمان بیمارمی کند.
- بیمار فورا پس از آسیب دیدگی و احساس درد در زانوی خود باید استراحت کرده و فعالیت خود را متوقف کند.
- مصرف داروهای تجویز شده توسط پزشک جهت کاهش درد و تورم مفصل زانو
- استفاده از کمپرس یخ روی ناحیه دردناک زانو
- قرار دادن زانو در حالت استراحت کمی بالاتر از سطح قلب مانع تورم و آب آوردن زانو می شود.
آیا امکان پیشگیری از پارگی مینیسک زانو وجود دارد؟
شما میتوانید با انجام منظم ورزشهایی که باعث تقویت عضلات پا میشوند، از پارگی مینیسک جلوگیری کنید. این مسئله کمک میکند تا مفصل زانوی شما از آسیب در امان بماند.
همیشه هنگام ورزش یا انجام فعالیتهایی که ممکن است مفصل زانوی شما را تحت فشار قرار دهند، از یک فرم بدنی مناسب استفاده کنید. ایده خوبی است که:
- قبل از ورزش خود را گرم کنید و ورزشهای کششی جزئی انجام دهید
- از وسایل مناسب مانند کفشهای ورزشی که مخصوص فعالیت شما طراحی شد ه اند استفاده کنید
- بند کفشهای خود را به درستی ببندید
- نحوه صحیح انجام تکنیکهای ورزشی خود را بیاموزید
- حتما تحت نظر یک مربی شروع به انجام تمرینات ورزشی حرفهای کنید
رعایت نکات ذکر شده بعد از سن ۳۰ سالگی و با افزایش سن ضرورت بیشتری پیدا میکند!
عوارض درمان نکردن مینیسک زانو
هرچند پارگی مینیسک زانو، اتفاق شایعی است، اما درمان نکردن آن در بلندمدت منجر به درد، کاهش قابلیت حرکت و حتی نیاز به عملهای جراحی سنگین خواهد شد. عدم درمان پارگی مینیسک زانو و عدم مراقبت به عوارض جدی منجر میشود:
- التهاب مزمن و محدودیت حرکت، درد مزمن و ناتوانی در انجام فعالیتهای روزمره
- تشکیل ترشحات مفصلی، تورم، درد و محدودیت حرکت زانو
- ناتوانی و کاهش عملکرد
- مشکلات دیگری مانند آسیب دائمی به مینیسک، ترکیبات درون مفصلی، و سایر بافتها و عناصر مربوط به زانو
پارگی مینیسک زانو آسیب دیدگی شایع زانو است که در اثر ضربه مستقیم یا فشار غیرطبیعی روی زانو بهوجود میآید و باعث درد، تورم و محدودیت حرکت زانو میشود. بهترین و سریعترین روش درمان این جراحت، استراحت، کمپرس یخ، بالا نگه داشتن پاها و استفاده از باندهای فشاری است. روشهای خانگی مانند ماساژ با روغنهای گیاهی و انجام حرکات ورزشی سبک و فیزیوتراپی هم برای درمان این عارضه مفید هستند.
در موارد شدیدتر، ممکن است نیاز به عمل جراحی و برداشتن بخش آسیب دیده باشد. عدم درمان پارگی مینیسک زانو میتواند به عوارض جدی منجر شود از جمله التهاب مزمن، تشکیل ترشحات مفصلی، ناتوانی و کاهش عملکرد، و بروز مشکلات دیگر در زانو. بنابراین، مهم است که پس از مشاهده این موارد حتما به بهترین متخصص ارتوپدی در تهران مراجعه کرده و دستورالعمل های پزشک را به درستی و با جدیت دنبال کنید.