دکتر حسین اکبری اقدم

فلوشیپ فوق تخصص ارتوپد زانو

سرطان استخوان زانو

در دنیای امروز به دلیل تغییر در سبک زندگی و عوامل مختلفی، ممکن است سلامتی ما انسان ها در معرض خطر قرار گیرد. بیماری ها و امراض مختلفی باعث خواهد شد که این نعمت بزرگ الهی در معرض خطرات کوچک و بزرگ قرار گیرد و همین امر می تواند تعادل و پایداری بدن را تحت تاثیر قرار دهد و می تواند در عملکرد عمومی بدن تاثیرات منفی بر جای بگذارد.

در دنیای امروزه به دلایل متعددی مانند سبک زندگی نادرست، غذاهای ناسالم، آسیب دیدگی های ناشی از ضربه و …، می تواند باعث شود امراض و بیماری های خطرناکی به سراغ انسان بیاید و همین امر حتی می تواند باعث مرگ انسان شود.

یکی از جدی ترین و شایع انواع امراض و بیماری ها در بین مردم جهان، انواع بیماری های سرطانی می باشد سرطان از تکثیر نادرست و غیرطبیعی سلول های بدن به وجود می آید که در برخی مواقع می تواند به حدی شدید باشد که هیچ راه درمانی برای آن وجود نداشته باشد و منجر به مرگ انسان شود

سرطان زانو چه زمانی طاهر می شود

سرطان زمانی شروع می‌شود که سلول‌های بدن به طرز غیر قابل کنترلی شروع به رشد کنند. تقریباً تمامی سلول‌های بدن می‌توانند مبتلا به سرطان شوند و این بیماری می‌تواند به سایر بخش‌های بدن نیز گسترش یابد.

 سرطان استخوان زانو شایع‌ترین نوع سرطان است که در استخوان‌های زانو شروع شده و حدود 3 درصد از سرطان‌ها را در بین کودکان شامل می‌شود. سلول‌های سرطانی در این تومورها شبیه به سلول‌های تازه استخوانی هستند که معمولاً به ساخت بافت جدید استخوان کمک می‌کنند ولی بافت استخوانی در بیماری سرطان استخوان زانو به سختی بافت‌های طبیعی استخوانی نیستند. اکثر موارد سرطان استخوان زانو در بین کودکان و نوجوانان رخ می‌دهد. نوجوانان بیش از هر گروه سنی دیگری در معرض سرطان استخوان زانو قرار دارند ولی این بیماری می‌تواند افراد در هر گروه سنی را مبتلا کند.

 از آن جایی که سرطان استخوان زانو معمولاً در استئوبلاست‌ها شکل می‌گیرد (سلول‌هایی که باعث رشد استخوان می‌شود)، این بیماری اکثراً نوجوانانی را مبتلا می‌گویند که در دوره رشد خود قرار دارند.  پسران بیشتر از دختران در معرض ابتلا به سرطان استخوان هستند و این بیماری اکثراً زانو را درگیر می‌کند.

اکثر موارد سرطان استخوان زانو از خطاهای اتفاقی و غیرقابل پیش بینی در دی ان ای سلول‌های استخوانی در حال رشد و در اوج زمان رشد استخوان‌ها رخ می‌دهد. در حال حاضر هیچ راه موثری برای پیشگیری از این نوع سرطان وجود ندارد. ولی با تشخیص و درمان صحیح، اکثر کودکان مبتلا به سرطان استخوان زانو بهبود خواهند یافت.

سرطان استخوان زانو از کجا آغاز می‌شود؟

سرطان استخوان زانو در کودکان و نوجوانان در مناطقی آغاز می‌شود که آن استخوان سریعاً رشد می‌کند. اکثر تومورها در استخوان‌های اطراف زانو رشد می‌کنند، یا در قسمت تحتانی استخوان ران (استخوان دیستال فمور) و یا در قسمت فوقانی استخوان ساق پا در زیر زانو(پروگزیمال تیبیا) .

علل سرطان استخوان زانو

شایع‌ترین علائم سرطان استخوان زانو عبارتند از درد و ورم در زانو. این سرطان بیشتر در استخوان‌های بلند بدن رشد می‌کند – مثل استخوان فوقانی یا تحتانی زانو.

درد ناشی از سرطان با ورزش کردن و شب‌ها وخیم‌تر می‌شود، همچنین در ناحیه مبتلا به سرطان تا چند هفته بعد از آغاز درد ورم و توده زیر پوستی وجود دارد. احساس دردی که غالباً کودک را از خواب بیدار کند یا احساس درد هنگام استراحت نگران کننده است.

در سرطان استخوان زانو، کودک بدون دلیل لنگ می‌زند. در برخی از موارد، اولیه نشانه بیماری شکستگی استخوان است. این علامت به این خاطر رخ می‌دهد که سرطان استخوان را تضعیف کرده و آن را مستعد شکستگی می‌نماید.

تشخیص سرطان استخوان زانو

برای تشخیص سرطان استخوان زانو، پزشک با انجام معاینه جسمانی و گرفتن سابقه مفصل پزشکی و تجویز عکس رادیولوژی سعی می‌کند تا هرگونه تغییر در ساختار استخوان را بررسی و کشف کند.

امکان دارد پزشک تجویز نماید تا یک سی تی اسکن یا اسکن تصویربرداری با تشدید مغناطیسی ( MRI ) از ناحیه مشکوک به بیماری گرفته شود تا بهترین ناحیه برای انجام بیوپسی (بافت برداری) مشخص شده و احتمال گسترش یافتن سرطان استخوان زانو به عضلات و چربی اطراف استخوان بررسی شود. بیوپسی را می‌توان با بریدن یا ساییدن قسمت کوچکی از بافت یا برداشتن نمونه‌ای از بافت با کمک سوزن و سرنگ انجام داد.

اگر پزشک به تشخیص سرطان استخوان زانو برسد، چند سی تی اسکن از ناحیه قفسه سینه و اسکن استخوان و گاهی اوقات چندین اسکن ام آر آی تجویز خواهد کرد. پس از شروع درمان، تکرار این آزمایشات به پزشک کمک می‌کند تا نحوه اثر گذاری درمان را ببیند و پخش شدن سرطان را بررسی نماید.

خطرات سرطان استخوان زانو در کودکی

سرطان استخوان زانو بیشتر در پسران نوجوان دیده می‌شود. نوجوانانی که مبتلا به سرطان استخوان زانو تشخیص داده شوند معمولاً نسبت به سن خود قد بلندتری دارند و این نشانه‌ای از رشد سریع استخوان است که منجر به رشد تومور می‌شود.

کودکانی که یکی ازسندروم‌های سرطان کمیاب را به ارث برده باشند نیز بیشتر از سایر کودکان مستعد ابتلا به سرطان استخوان زانو هستند.

درمان سرطان استخوان زانو

درمان سرطان استخوان زانو در کودکان شامل شیمی درمانی (استفاده از دارو برای کشتن سلول‌های سرطانی و آب کردن تومور سرطانی)، که بعد از آن جراحی (برای برداشتن سلول‌ها یا تومورهای سرطانی) انجام می‌شود و سپس شیمی درمانی مجدد (برای کشتن باقیمانده سلول‌های سرطانی و کاهش احتمال بازگشت سرطان) می‌شود. غالبا می‌توان با جراحی سرطان استخوان را خارج کرد و شیمی درمانی نیز می‌تواند باقیمانده سلول‌های سرطانی را در بدن از بین ببرد.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

بهتر است در صورت بروز علائم انواع سرطان استخوان زانو، در سریع‌ترین زمان ممکن نسبت به درمان آن اقدام کنید. به تاخیر انداختن درمان ممکن است خطرات جدی را برای بیمار به وجود آورد. این بیماری می‌تواند اختلالاتی را فعالیت روزمره و راه رفتن ایجاد کند. همچنین در برخی مواردی افرادی که دچار این بیماری هستند از انجام فعالیت‌های ورزشی بازمانده‌اند. بروز تورم در نقاط مختلف زانو می‌تواند تحمل درد را در افراد به حداقل برساند.

توصیه می‌شود بیماران در صورت مشاهده علائم اولیه برای بررسی سلامت استخوان و انجام آزمایش‌‌‌هایی برای تشخیص به بهترین فوق تخصص و جراح زانو در تهران، اقای دکتر حسین اکبری اقدم مراجعه نمایند.